Dawno nic nie pisałem w tematach społecznych eksperymentów. Ostatnio wpadło mi do głowy sprawdzić reakcje społeczne w następującej sytuacji. Siedzę w zatłoczonej skm-ce i czytam książkę:

sytuacja A: skrypt politechniczny naszpikowany wykresami i zapisem matematycznym

sytuacja B: pokaźne dzieło o psychologii społecznej

Wybierając miejsce specjalnie nie rozglądam się. Wchodząc trzymam książkę w ręku tak by wzbudzić focus ale jednocześnie tak by nie było widać okładki. Chcem wzbudzić wstępną ciekawość. Wybieram jedynie miejsca na widoku i w pobliżu ludzi. Podręcznik znów otwieram pamiętając aby nie było widać okładki.  Staram się by wyraźnie widać było jedynie treść strony na której aktualnie się znajduję. Ludzie zazwyczaj dyskretnie spoglądają co z takim zapałem czytam. Dyskrecja jednak wychodzi większości bardzo słabo tak słabo że nawet nie muszę odrywać oczu od książki by zauważyć tych co niby mimo woli, chwilowo lub ciągle spoglądają na otwartą stronę. Gdy starannie udaję że jestem pochłonięty czytaniem ludziom wydaje się że jest tak naprawdę. Kompletnie nie spodziewają się że biorą udział w eksperymencie dlatego właśnie uznaję go za wiarygodny. Co ciekawe bardziej obawiają się reakcji innych niczym nie zajętych podróżnych na ich gapienie się w to co czytam. Nie czują się skrępowani tym że ja ich spostrzegę ponieważ uznają to za prawie niemożliwe dostrzegając jak bardzo pochłonięty jestem czynnością czytania.  Dwie trasy na uczelnię ćwiczyłem stworzenie takich warunków aż wreszcie uznałem je za prawie labolatoryjne;) Otwarta postawa, wzrok skupiony na treści, wędrujące “w rytm linijek oczy”, od czasu do czasu przewracam strony, czasem przewracam kartki wstecz. Delikatnie przytrzymuję książkę drugą ręką dodatkowo skupiając wzrok obserwatorów. Mina pogodnie zaciekawiona nawet nie wiedziałem wcześniej że potrafię taką oddać;P Od czasu do czasu gest niewerbalne sugrujące ocenę treści, skupienie, chęć zapamiętania, odtwarzania z pamięci itp towarzyszące. Staram się sprawiać wrażenie osoby chwilowo egzystującej w innym świecie.

Niestety wniosek z eksperymentu jest smutny. Stanowcza większość kobiet i mężczyzn do około 25 roku życia zdaje się być uprzedzonymi do mojej osoby w sytuacji A (gdy czytam skrypt politechniczny naszpikowany wykresami i zapisem matematycznym). Jednak prawie 100% kobiet w wieku powyżej około 25 patrzy przychylnie, z zaciekawieniem, zainteresowaniem na przedstawione treści lub jednocześnie na ich czytelnika czyli mnie:) Młodsi respondenci zdają się od razu utożsamiać treść z osobą zarówno w sytuacji A jak i B. Sprawiając wrażenie osoby nieobecnej, chwilowo egzystującej “w innym świecie” a zachowując jednocześnie zdolność do dyskretnej oceny otoczenia można przeprowadzić wiele ciekawych eksperymentów społecznych.

UWAGI:

pominięte zakłócenia:

• w eksperymencie wykorzystano różne strony skryptu politechnicznego o różnym zagęszczeniu wykresów, tekstu oraz zapisu matematycznego jednak z zachowanie czytelności treści.
• tytuły rozdziałów dzieła o psychologii społecznej są widoczne na brzegach stron, również ulegały zmianom.
• zagęszcznie ludzi w przedziale było zmienne.
• układ siedzeń był zmienny (również zmodernizowane składy skm).
• w kilku przypadkach czytałem na stojąco.
• w kilku przypadkach książkę wyciągnąłem z plecaka dopiero po zajęciu miejsca.
• w kliku przypadkach zdarzyło mi się nawiązać kontakt wzrokowy z badaną w eksperymencie osóbą zanim zacząłem czytać, co przyznaję mogło mieć wpływ na obiektywizm mojej oceny oraz na wiarygodność zachowania tej osoby.
• w kilku przypadkach miałem jednocześnie słuchawki na uszach.
• zagęszcznie płci ulegało zmianie
• pory dnia ulegały zmianie
• moje zaangażowanie jak i zdolność do oceny rzeczywistości nie były jednakowe
• układ ciała oraz elementy wyglądu zewnętrznego ulegały nieznacznym zmianom

Czas trwania: 4 dni

Ilość przejazdów: 8

Przybliżona ilość badanych: 50

Przybliżona ilość badań odrzuconych ze względu na wątpliwości: 10

Większość badanych stanowiły kobiety

Czas próbkowania: prawie natychmiastowy, za wiarygodne uznałem pierwsze wrażenie jakie wywarły prezentowane moją osobą treści.

Wnioski:

Szczerze przyznam: oczekiwałem że zostanę odebrany tak samo lub nawet lepiej w sytuacji A niż w sytuacji B wśród młodszej grupy wiekowej. Wyniki eksperymentu uzasadnić mogę powszechnie panującym w społeczeństwie uprzedzeniem do nauk ścisłych wynikającym z przykrych doświadczeń pochodzących z niezbyt odległej przeszłości lub teraźniejszości u tej grupy badanych. Wsród starszej grupy przykrość tych doświadczeń zdaje się ustępować na wadze innym czynnikom lub maleć wśród ich liczebności i indywidualności. W rzeczywistości to młodzi ludzie zdają się ulegać stereotypom, uogólnieniom i uprzedzeniom w przypadku pierwszego wrażenia zarówno tym pozytywnym jak i negatywnym wymiarze. Torząc im warunki w których czują sie bezpiecznie i pewnie czynią to wystarczająco jawnie aby pasmo odbioru niewerbalnego mogło stać sie przedmiotem do oceny.

Ciekawe przypadki:)

W sytuacji A dziewczyna z przeciwka po przyglądnięciu się mojemu skryptowi wyciąga zeszyt i zaczyna pisać z zawrotną prędkości jakieś nauczone z tablic całki. Nie wytrzymałem ze śmiechu spaliłem eksperyment i sam patrzyłem w jej zeszyt czy nie robi błędów;D

W sytuacji B dziewczyna z siedzenia obok (w nowym składzie skm) przysuwa się coraz bliżej i czyta ze mną ostatnią kartkę rozdziału “Uprzedzenia”. Gdy przewracam stronę nagle wielkimi literami ukazuje się tytuł kolejnego rozdziału “Sympatia, miłość i wrażliwość interpersonalna”. Rękawiczka upadła jej z wrażenia z kolan na podłogę a jak się spojrzałem odruchowo w jej stronę to takiego buraka strzeliła że zapomniała się po nią schylić.  No to jej ją podniosłem+smile i powrót do książki:D

Sytuacja A wsiada starsza pani z jakimś kobiecym czasopismem, myślę sobie o cholera konkurencja nie do przebicia:/. Wszyscy faceci na to czasopismo bo tam jakaś babka na okładce (i tam sobie pewnie myślą coś szowinistyczno seksistowskiego), babki też (pewnie coś związanego z modą, lub że też muszą sobi jakąs tego typu prasą sprawić bo jak ona może to czemu tymbardziej ja nie mogę sobie pozwolić na trochę relaksu …) . A ta starsza Pani nagle chowa gazetę ogarnia wzrokiem cały przedział wszyscy wzrok w dół :DDD i w połowie z nagłą sympatią zatrzymuje sie na moim politechnicznym skryptcie który kartkuję w rękach. Ale im miny zrzedły :DDD.